मंगळावर पहिल्यांदाच सापडली रत्ने, नासाच्या पर्सिव्हरन्स रोव्हरने लावला शोध

वॉशिंग्टन : नासाच्या पर्सिव्हरन्स रोव्हरने मंगळावर एक आश्चर्यकारक शोध लावला आहे. त्याला ‘कोरंडम’चे सूक्ष्म स्फटिक सापडले आहेत. कोरंडमपासून माणिक आणि नीलम तयार होतात. ही खनिजे मंगळावरील गोट्यांमध्ये आढळली आहेत. मंगळ ग्रहावर अशी रत्ने सापडण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.

या खनिजाचे संकेत सर्वप्रथम न्यू मेक्सिकोमधील लॉस ॲलॅमॉस नॅशनल लॅबोरेटरी येथील ॲन ओल्लिना आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी शोधले होते. हा शोध पर्सिव्हरन्स रोव्हरवरील सुपरकॅम उपकरणाच्या साहाय्याने लावण्यात आला. संशोधकांनी १६ मार्चला टेक्सासमधील लुनार ॲण्ड प्लॅनेटरी सायन्स कॉन्फरन्समध्ये हे निष्कर्ष सादर केले आहेत.

निष्कर्षांनुसार, ०.२ मिलिमीटरपेक्षा कमी आकाराचे कोरंडमचे सूक्ष्म कण आढळले. ते लेझरचा मारा केल्यावर तेजस्वीपणे चमकले. या पृथ्वीच्या विपरीत, मंगळावर भू-विवर्तनिकी (प्लेट टेक्टॉनिक्स) नाही. यामुळे जेव्हा उल्का जमिनीवर आदळल्या आणि धुळीला उष्णता देऊन ती संकुचित झाली, तेव्हा कोरंडमची निर्मिती झाली असावी. पृथ्वीवर, कोरंडम सामान्यतः भू-विवर्तनिकीशी जोडले जाते. ते एक खूप विशिष्ट वातावरण तयार होतात. यासाठी सिलिकाचे प्रमाण खूप कमी आणि ॲल्युमिनियमचे प्रमाण खूप जास्त असलेले वातावरण आवश्यक असते, असे ओल्लिना यांनी सांगितले. खूप आश्चर्य वाटले, असे टेक्सासमधील लुनार ॲण्ड प्लॅनेटरी इन्स्टिट्यूटचे ॲलन ट्रेमन परिषदेच्या सत्रादरम्यान ते म्हणाले. यापैकी एक उचलून त्याचे विश्लेषण करायला आणि तो लाल दिसतो का हे पाहायला मला खूप आवडेल.

कोरंडम विषयी थोडेसे

कोरंडम हे एक अत्यंत कठीण आणि चमकदार रत्न खनिज आहे. यापासून नीलम आणि माणिक यांसारखी मौल्यवान रत्ने तयार होतात. हे खनिज औद्योगिक अपघर्षक म्हणून त्याच्या टिकाऊपणासाठी देखील प्रसिद्ध आहे.