---Advertisement---
वाशिंग्टन : आतापर्यंत पृथ्वीवर जल, वायू आणि पाणी प्रदूषण होते, मात्र एका अलीकडील अभ्यासातून २०१४ ते २०२२ या कालावधीत जगभरात प्रकाश प्रदूषणामध्ये १६ टक्क्यांनी वाढ झाली असल्याचे समोर आले आहे.
हे बदल सर्वत्र एकसारखे नाहीत. काही प्रदेशांमध्ये प्रकाशाची तीव्रता लक्षणीयरीत्या वाढली आहे, तर इतर काही प्रदेशांनी जाणीवपूर्वक आपला प्रकाश मंद केला आहे. ‘नेचर’ या नियतकालिकेत प्रकाशित झालेला या अभ्यासज्याचे नेतृत्व युनिव्हर्सिटी ऑफ कनेक्टिकटच्या नैसर्गिक संसाधने आणि पर्यावरण विभागातील तियान ली आणि झे झू यांनी केले होते. रात्रीच्या वेळी वापरल्या जाणाऱ्या कृत्रिम
प्रकाशातील बदल आणि रात्रीच्या आकाशाच्या तेजात झालेली वाढ यांवर केंद्रित होता.
या संशोधकांनी पृथ्वीवरील मानवी वस्ती असलेल्या भूभागांच्या ११ लाख ६० हजार दैनंदिन उपग्रह प्रतिमांचे विश्लेषण केले. जेव्हा तुम्ही कृत्रिम प्रकाशाशी संबंधित बातम्यांचे लेख वाचत असत, तेव्हा अनेकदा असे म्हटले जायचे की, सर्व काही अधिकाधिक प्रकाशमान होत आहे. ठिकाणे अधिक उजळ होत आहेत आणि, तुम्हाला ठाऊकच आहे, एकंदरीत पाहता संपूर्ण जगासाठी आणि संपूर्ण खंडांसाठी हे विधान मुळात खरेच आहे, असे रुहर-युनिव्हर्सिटेंट बोखुम येथील सह-लेखक प्राध्यापक ख्रिस्तोफर कायबा यांनी सांगितले.
आतापर्यंत जी गोष्ट राहून गेली होती, ती म्हणजे अधिक सूक्ष्म स्तरावर पाहणे. या लहान स्तरांवर नेमके काय घडत आहे? शहरीकरण, पायाभूत सुविधांचा विकास आणि विजेच्या सुधारित उपलब्धतेमुळे उप-सहारा आफ्रिका आणि आग्नेय आशिया प्रदेशांमध्ये रात्रीच्या प्रकाशात झपाट्याने वाढ होत असल्याचे त्यांना आढळले.
प्रकाशमानतेत झाली वाढ
प्रकाशमानता वाढल्यामुळे २०१४ च्या जागतिक आधाररेषेच्या तुलनेत प्रकाशमानतेत ३४ टक्क्यांनी वाढली, तर प्रकाश मंदावल्यामुळे ही वाढ १८ टक्क्यांनी कमी झाली. विशेष म्हणजे, मागील दशकात प्रकाशमानता वाढणे आणि प्रकाश मंदावणे या दोन्हीमध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे, असे संशोधकांनी सांगितले.
भागांनुसार परिणामात बदल
अमेरिकेत, लोकसंख्या वाढ आणि आर्थिक घडामोडींमुळे पश्चिम किनारपट्टीवर प्रकाशमानता वाढत आहे. दुसरीकडे, बदलत्या शहरी रचना आणि ऊर्जा-कार्यक्षम प्रकाशयोजनेमुळे पूर्व किनारपट्टी आणि मिडवेस्टच्या काही भागांमध्ये प्रकाश मंदावला आहे.
