इराणच्या बंदरांची अमेरिकेकडून नाकाबंदी; जागतिक ऊर्जा संकटाची भीती वाढली

अमेरिकन –इराण कॉन्फ्लिक्ट : अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव पुन्हा एकदा तीव्र झाला असून, शांतीवार्ता निष्फळ ठरल्यानंतर अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणच्या बंदरांवर कठोर पावले उचलण्याचे आदेश दिल्याचे वृत्त आहे. इराणच्या बंदरांमध्ये येणाऱ्या आणि तेथून बाहेर जाणाऱ्या सर्व सागरी वाहतुकीवर निर्बंध लादण्याचा निर्णय घेतल्याने जागतिक स्तरावर ऊर्जा संकटाची भीती निर्माण झाली आहे.
इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स (Islamic Revolutionary Guard Corps – IRGC) ने या कारवाईला तीव्र विरोध दर्शवला असून, “कोणतीही आक्रमक हालचाल केल्यास जोरदार प्रत्युत्तर दिले जाईल,” असा इशारा अमेरिकेला दिला आहे. इराणच्या निम-सरकारी तस्नीम न्युज एजन्सी ने यासंदर्भात वृत्त दिले आहे.

अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने जाहीर केल्यानुसार, १३ एप्रिलपासून इराणच्या बंदरांमध्ये येणाऱ्या आणि बाहेर पडणाऱ्या सर्व जहाजांच्या हालचालींवर निर्बंध लागू करण्यात आले आहेत. यामध्ये आखाती प्रदेश आणि गुल्फ ऑफ ओमन परिसरातील जहाजांचाही समावेश आहे. तसेच महत्त्वाच्या स्ट्राईट ऑफ हॉर्मुज मार्गावरील सुरक्षेसाठी अमेरिकेने माइन्स हटवण्याचे काम सुरू केल्याचे सांगितले आहे.
या घडामोडींमुळे जागतिक तेल आणि गॅस पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. विशेषतः आशियाई देशांना याचा सर्वाधिक फटका बसू शकतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.

दरम्यान, पाकिस्तानमध्ये पार पडलेल्या सुमारे २१ तासांच्या चर्चेनंतरही कोणताही तोडगा निघाला नाही. अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष JD वन्स यांनी स्पष्ट केले की, इराणला अण्वस्त्र ठेवण्याची परवानगी दिली जाणार नाही. मात्र, इराण कोणत्याही अटी मान्य करण्यास तयार नसल्याने परिस्थिती अधिक चिघळण्याची चिन्हे आहेत.
युद्धजन्य परिस्थिती कायम राहिल्यास महागाई वाढण्याचा इशारा International Monetary Fund (IMF) ने दिला असून, यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही गंभीर परिणाम होऊ शकतो.