---Advertisement---
आता बिनधास्त खा पाणीपुरी….कारण जी गोष्ट आपण फक्त जंक फूड समजत होतो, त्यामागे काही आश्चर्यकारक फायदेही दडलेले आहेत. अर्थात, एक अट मात्र महत्त्वाची आहे. पाणीपुरी स्वच्छ आणि ताजी बनवलेली असावी. जर स्वच्छतेची काळजी घेतली गेली, तर हा चटपटीत पदार्थ केवळ जिभेची चटक भागवणारा नसून काही प्रमाणात आरोग्यालाही फायदेशीर ठरू शकतो.
गरमी असो, पाऊस असो किंवा थंडी…. पाणीपुरीचं नाव घेतलं की तोंडाला पाणी सुटतंच. कुरकुरीत पुरी, मसालेदार बटाटे-चणे आणि आंबट-गोड-तिखट पाणी या सगळ्याचा संगम म्हणजे एक भन्नाट अनुभव. पण या चवीसोबत काही आरोग्यदायी पैलूही जोडलेले आहेत, हे अनेकांना माहिती नसते.
सगळ्यात आधी बोलायचं तर मूड फ्रेशनर म्हणून पाणीपुरी कमाल काम करते. दिवसभराचा ताण, कामाचा स्ट्रेस किंवा मन उदास असेल तर एक प्लेट पाणीपुरी अनेकांचा मूड बदलते. तिखट, आंबट आणि गोड अशा विविध चवी जिभेला उत्तेजित करतात. यामुळे शरीरात एंडोर्फिनसारखे ‘हॅपी हार्मोन्स’ स्रवण्यास मदत होते. त्यामुळे मन प्रसन्न होतं, तणाव कमी झाल्यासारखं वाटतं आणि क्षणभर तरी सगळ्या चिंता दूर झाल्यासारख्या वाटतात.
पचनास मदत करण्याबाबतही पाणीपुरीचा विचार केला जाऊ शकतो. पण पुन्हा एकदा, स्वच्छतेची अट महत्त्वाची आहे. पाणीपुरीचं पाणी साधारणपणे जिरे, पुदीना, आलं, काळं मीठ, हिरवी मिरची आणि कधी कधी लिंबाच्या रसाने बनवलं जातं. जिरे पचन सुधारण्यासाठी ओळखले जातात. पुदीना गॅस आणि अपचन कमी करण्यास मदत करतो. आलं पचनशक्ती वाढवतं. त्यामुळे योग्य प्रमाणात आणि स्वच्छ पद्धतीने बनवलेली पाणीपुरी काही लोकांसाठी हलकी आणि पचनास चालना देणारी ठरू शकते.
उन्हाळ्यात शरीरातील पाण्याची पातळी कमी होते. अशा वेळी थंडगार आणि मसालेदार पाणीपुरीचं पाणी शरीराला तात्पुरता ताजेपणा देऊ शकतं. त्यात असलेला लिंबूरस, पुदीना आणि मसाले शरीराला फ्रेश वाटण्यास मदत करतात. काही प्रमाणात इलेक्ट्रोलाइट्स संतुलित ठेवण्यासही मदत होऊ शकते. मात्र, हे पूर्णपणे हायड्रेशनचा पर्याय नाही, पण ताजेतवाने वाटण्यासाठी नक्कीच उपयोगी पडू शकते.
प्रतिकारशक्तीच्या दृष्टीने पाहिलं तर पाणीपुरीतील काही घटकांमध्ये नैसर्गिक अँटी-बॅक्टेरियल आणि अँटी-इंफ्लेमेटरी गुणधर्म असतात. उदाहरणार्थ, आलं आणि हिरवी मिरची शरीरातील सूज कमी करण्यास मदत करतात. पुदीना आणि कोथिंबीर यामध्ये अँटीऑक्सिडंट्स असतात. जरी हे प्रमाण खूप जास्त नसले तरी नियमित आणि मर्यादित प्रमाणात घेतल्यास ते लहान पूरक फायदे देऊ शकतात.
काही जणांच्या मते, पुदीना, जिरे आणि लिंबू यांसारख्या घटकांमुळे शरीरातील विषारी घटक बाहेर टाकण्याच्या प्रक्रियेला चालना मिळू शकते. यामुळे शरीर हलकं वाटू शकतं. अर्थात, याला पूर्ण डिटॉक्स उपचार समजणं चुकीचं ठरेल, पण नैसर्गिक घटकांमुळे शरीराला थोडाफार फायदा नक्की होऊ शकतो.
तथापि, एक गोष्ट स्पष्टपणे लक्षात ठेवणं गरजेचं आहे. पाणीपुरी स्वच्छ, ताजी आणि सुरक्षित पाण्याने बनवलेली असावी. अस्वच्छ पाणी किंवा खराब दर्जाचे साहित्य वापरल्यास पोटाचे विकार होऊ शकतात. त्यामुळे रस्त्यावरची पाणीपुरी खाताना स्वच्छतेकडे नक्की लक्ष द्या किंवा शक्य असल्यास घरी बनवलेली पाणीपुरी खा.
थोडक्यात सांगायचं तर, आपली आवडती पाणीपुरी केवळ जिभेची मजा नाही. योग्य पद्धतीने आणि मर्यादेत खाल्ली तर ती मूड सुधारू शकते, पचनास चालना देऊ शकते आणि शरीराला ताजेतवाने वाटू शकते. त्यामुळे पुढच्या वेळी पाणीपुरी खाताना अपराधी वाटून घेऊ नका. पण स्वच्छता आणि प्रमाण यांची काळजी मात्र नक्की घ्या. कदाचित मग तुम्हीही एक प्लेट एक्स्ट्रा मागवाल….!
