अजित पवारांच्या विमानातील ब्लॅक बॉक्स जळाले; सत्य बाहेर येणार का ? तपासात अडथळे ? डेटा रिकव्हरीसाठी परदेशी मदत…!

महाराष्ट्राचे दिवंगत उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या विमान अपघाताला जवळपास तीन आठवडे उलटून गेले असले तरी या दुर्घटनेमागील नेमकं कारण अद्याप स्पष्ट झालेलं नाही. या प्रकरणातील सर्वात महत्त्वाचा दुवा मानला जाणारा ‘ब्लॅक बॉक्स’ गंभीररीत्या जळालेल्या अवस्थेत सापडल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे तपास प्रक्रियेसमोर मोठं आव्हान उभं राहिलं आहे.

विमानातील ब्लॅक बॉक्सवर आगीचा गंभीर परिणाम ?

विमानातील फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर (FDR) आणि कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर (CVR) हे दोन्ही उपकरण उच्च तापमानामुळे बाधित झाल्याचं अधिकृत सूत्रांनी सांगितलं आहे. अपघातानंतर विमानाला लागलेल्या आगीत हे रेकॉर्डर बराच वेळ राहिल्याने त्यातील डेटा वाचवणं कठीण ठरत आहे. सध्या तांत्रिक तज्ज्ञांकडून डेटा रिकव्हरीचं काम सुरू असून, विमान ज्या देशात तयार करण्यात आलं त्या देशातील अधिकृत प्रतिनिधींशीही संपर्क साधण्यात आला आहे.

ब्लॅक बॉक्स म्हणजे काय?

ब्लॅक बॉक्समध्ये दोन महत्त्वाची उपकरणं असतात:

1) फ्लाइट डेटा रेकॉर्डर (FDR)
विमानाची गती, उंची
इंजिनची स्थिती
पायलटचे कंट्रोल इनपुट्स
ऑटो-पायलटची माहिती
अपघातापूर्वीच्या क्षणांतील तांत्रिक माहिती यात साठवलेली असते.

2) कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डर (CVR)
पायलट व सह-पायलट यांच्यातील संभाषण
एअर ट्रॅफिक कंट्रोलशी संवाद
अलार्म व चेतावणीचे आवाज
अपघाताआधीची परिस्थिती
ही दोन्ही उपकरणं अपघाताचं खरं कारण उलगडण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची असतात.

दुर्घटनेची पार्श्वभूमी

28 जानेवारी रोजी अजित पवार हे मुंबईहून बारामतीकडे खाजगी विमानाने रवाना झाले होते. बारामती विमानतळावर लँडिंगदरम्यान विमानाचा अपघात झाला. या भीषण दुर्घटनेत अजित पवारांसह पाच जणांचा मृत्यू झाला. 29 जानेवारी रोजी बारामती येथे शोकाकुल वातावरणात अंत्यसंस्कार पार पडले.

ब्लॅक बॉक्समधील डेटा पूर्णपणे रिकव्हर होतो की नाही, यावर तपासाची दिशा अवलंबून असेल. जर डेटा मिळाला, तर अपघात तांत्रिक बिघाडामुळे झाला की मानवी चुकांमुळे, याबाबत स्पष्टता येऊ शकते. मात्र उपकरणं गंभीररीत्या जळाल्यामुळे तपासाला वेळ लागू शकतो.

राज्यभरात अजूनही या अपघाताबाबत उत्सुकता आणि प्रश्नचिन्ह कायम आहे. सर्वांच्या नजरा आता प्राथमिक तपास अहवालाकडे लागल्या आहेत.