---Advertisement---
पश्चिम आशियात वाढत्या तणावामुळे जागतिक बाजारपेठा अस्थिर होत आहेत. Iran आणि Israel यांच्यातील संघर्ष तीव्र झाल्यास त्याचा थेट परिणाम कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर होऊ शकतो. भारतासारख्या आयात-आधारित अर्थव्यवस्थेसाठी हे चिंतेचे संकेत मानले जात आहेत. संघर्ष लांबला, तर त्याची झळ थेट सर्वसामान्यांच्या खिशाला बसण्याची शक्यता आहे.
सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारात ब्रेंट क्रूडचे दर स्थिर दिसत असले, तरी परिस्थिती बिघडल्यास ते १२०-१३० डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत झेपावू शकतात. अशा वेळी देशांतर्गत पेट्रोल-डिझेलचे दर १२० ते १३५ रुपये प्रतिलिटरच्या पुढे जाण्याची शक्यता व्यक्त केली जाते. इंधनदरवाढ म्हणजे वाहतूक खर्च वाढ; आणि वाहतूक महागली की भाजीपाला, धान्य, किराणा यांचे दरही वाढतात. किरकोळ महागाई ७ टक्क्यांहून अधिक जाण्याची भीती तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.
तेल आयात बिल वाढल्यास डॉलरची मागणी वाढते आणि रुपयावर दबाव येतो. परिस्थिती गंभीर झाली, तर रुपया प्रति डॉलर ९२-९६ या पातळीपर्यंत घसरू शकतो, असा अंदाज काही विश्लेषक मांडत आहेत. रुपया घसरला की आयात आणखी महागते आणि महागाईचा दुष्चक्र सुरू होऊ शकतो.
महागाई आटोक्यात ठेवण्यासाठी Reserve Bank of India व्याजदर वाढवण्याचा पर्याय स्वीकारू शकते. तसे झाल्यास गृहकर्ज, वाहनकर्ज आणि इतर कर्जांचे हप्ते वाढू शकतात. नव्याने कर्ज घेणाऱ्यांनाही अधिक व्याजदराचा सामना करावा लागू शकतो.
पश्चिम आशियातील महत्त्वाचे समुद्री मार्ग जागतिक तेल व्यापारासाठी अत्यावश्यक आहेत. या मार्गांमध्ये अडथळे निर्माण झाल्यास केवळ इंधनच नव्हे, तर जागतिक विकासदरावरही परिणाम होऊ शकतो. परिणामी अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर ताण वाढण्याची शक्यता आहे.
या तणावाची पार्श्वभूमी नवीन नाही. गेल्या अनेक दशकांपासून इराण आणि इस्रायल यांच्यात राजकीय, सामरिक आणि वैचारिक मतभेद आहेत. अप्रत्यक्ष संघर्ष, प्रादेशिक गटांना दिला जाणारा पाठिंबा, अणुकार्यक्रमावरील वाद आणि सीरिया परिसरातील हालचाली यामुळे वातावरण सातत्याने तणावपूर्ण राहिले आहे.
एकूणच, हा संघर्ष दीर्घकाळ चालल्यास त्याचे परिणाम सीमारेषांपुरते मर्यादित राहणार नाहीत. इंधनदर, महागाई, कर्जहप्ते आणि रुपयाची घसरण या साऱ्यांचा थेट परिणाम सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन खर्चावर होऊ शकतो. त्यामुळे पुढील काही महिने जागतिक घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवणे गरजेचे ठरणार आहे.
