---Advertisement---
जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किंमतींमध्ये मोठी घसरण झाल्याने भारतातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरांबाबत पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे. गेल्या 24 तासांत कच्च्या तेलाच्या किंमती पाच टक्क्यांहून अधिक घसरल्याने येत्या काही दिवसांत इंधनाच्या दरांमध्ये दिलासा मिळू शकतो, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील ताज्या घडामोडींमुळे जागतिक तेलबाजारात सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले असून त्याचा थेट परिणाम कच्च्या तेलाच्या भावावर दिसून आला आहे.
सोमवारी सकाळी जागतिक बाजारात ब्रेंट क्रूडचा दर सुमारे 82 डॉलर प्रति बॅरल होता. मात्र दिवसअखेर बाजार बंद होताना हा दर 77 डॉलरच्या आसपास पोहोचला. काही वेळेस तो 76 डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत घसरल्याची नोंद झाली. अमेरिकन डब्ल्यूटीआय कच्च्या तेलाच्या दरातही मोठी घसरण झाली असून तो 74 डॉलर प्रति बॅरलच्या आसपास व्यवहार करत आहे. तेलाच्या बाजारात एका दिवसात झालेली ही घसरण महत्त्वाची मानली जात आहे.
या घसरणीमागे अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव काही प्रमाणात कमी होण्याची चिन्हे हे प्रमुख कारण असल्याचे मानले जात आहे. अमेरिकेने इराणला मर्यादित कालावधीसाठी तेल निर्यातीची सवलत दिल्याने जागतिक बाजारात इराणी तेलाचा पुरवठा वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. यामुळे जगभरातील तेल उपलब्धता वाढेल आणि किंमतींवरील दबाव कायम राहू शकतो. याशिवाय होर्मूझ सामुद्रधुनीतून तेलवाहतूक सुरळीत होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. जगातील मोठ्या प्रमाणावर तेलाची वाहतूक या मार्गाने होत असल्याने या भागातील स्थिरता तेलबाजारासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.
तेलाच्या किंमती घसरल्याने भारतातील सरकारी तेल कंपन्यांनाही दिलासा मिळू शकतो. गेल्या काही महिन्यांत आंतरराष्ट्रीय बाजारातील चढ-उतारामुळे कंपन्यांवर आर्थिक दबाव वाढला होता. आता स्वस्त दरात कच्चे तेल उपलब्ध झाल्यास कंपन्यांचा खर्च कमी होईल. त्याचा फायदा ग्राहकांना देण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
तथापि, कच्च्या तेलाचे दर कमी झाले म्हणून पेट्रोल आणि डिझेलचे दर तात्काळ कमी होतीलच असे नाही. भारतातील इंधन दर निश्चित करताना आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाचा सरासरी दर, आयात खर्च, रुपयाचा विनिमय दर, केंद्र व राज्य सरकारांचे कर आणि इतर खर्च यांचा विचार केला जातो. त्यामुळे दरकपातीचा निर्णय घेण्यासाठी काही काळ लागू शकतो.
पेट्रोलियम क्षेत्रातील जाणकारांच्या मते, जर कच्च्या तेलाचे दर पुढील काही दिवस कमीच राहिले तर पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमतींमध्ये कपात करण्याचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो. यामुळे महागाईवरही काही प्रमाणात नियंत्रण मिळविण्यास मदत होईल. वाहतूक खर्च कमी झाल्यास विविध वस्तूंच्या किंमतींवरही सकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
देशातील कोट्यवधी वाहनधारक आणि सर्वसामान्य नागरिक आता इंधन दरांमध्ये दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त करत आहेत. कच्च्या तेलाच्या बाजारातील घडामोडी पाहता पेट्रोल-डिझेलच्या दरांबाबत येत्या काही दिवसांत महत्त्वाचा निर्णय होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. त्यामुळे देशभरातील ग्राहकांच्या नजरा आता सरकार आणि तेल कंपन्यांच्या पुढील भूमिकेकडे लागल्या आहेत.
