---Advertisement---
देशातील लाखो कर्मचाऱ्यांसाठी एक मोठी आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. भविष्य निर्वाह निधी म्हणजेच पीएफ संदर्भात केंद्र सरकारने महत्त्वाचा निर्णय घेतला असून आता 7.11 लाख निष्क्रिय ईपीएफ खात्यांमध्ये जमा असलेली एकूण 30.52 कोटी रुपयांची रक्कम थेट लाभार्थ्यांच्या आधार-लिंक केलेल्या बँक खात्यात जमा केली जाणार आहे. विशेष म्हणजे, ही रक्कम मिळवण्यासाठी कोणत्याही प्रकारचा अर्ज करण्याची गरज नाही, ना कोणती कागदपत्रे सादर करण्याची आवश्यकता आहे.
ही प्रक्रिया Employees’ Provident Fund Organisation म्हणजेच ईपीएफओमार्फत राबवली जात आहे. देशभरात अनेक अशी ईपीएफ खाती आहेत जी गेल्या तीन वर्षांपासून निष्क्रिय आहेत. अनेक वेळा कर्मचारी नोकरी बदलतात, नवीन कंपनीत खाते ट्रान्सफर करत नाहीत किंवा जुन्या खात्यात शिल्लक रक्कम कमी असल्यामुळे दावा करण्याकडे दुर्लक्ष करतात. परिणामी, हजार रुपयांपेक्षा कमी रक्कम असलेली लाखो खाती वर्षानुवर्षे बंद अवस्थेत पडून राहतात.
याच पार्श्वभूमीवर कामगार मंत्रालयाने पायलट प्रोजेक्टच्या माध्यमातून महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. ज्या खात्यांमध्ये एक हजार रुपये किंवा त्यापेक्षा कमी रक्कम शिल्लक आहे आणि जे खाते किमान तीन वर्षांपासून निष्क्रिय आहे, अशा खात्यांतील रक्कम थेट संबंधित व्यक्तीच्या आधार-लिंक्ड बँक खात्यात जमा केली जाईल. या संपूर्ण प्रक्रियेसाठी खातेदाराला कोणताही दावा अर्ज भरावा लागणार नाही किंवा ईपीएफ कार्यालयात जाण्याची गरज भासणार नाही.
ईपीएफओ स्वतः पात्र खात्यांची तपासणी करेल. खात्यातील शिल्लक रक्कम, खाते निष्क्रिय असण्याचा कालावधी आणि संबंधित बँक खाते आधारशी जोडलेले आहे का, याची पडताळणी केली जाईल. सर्व निकष पूर्ण झाल्यानंतर रक्कम थेट बँकेत जमा केली जाईल. जर संबंधित खातेदाराचा मृत्यू झाला असेल, तर नोंदणीकृत नामनिर्देशित व्यक्तीला ही रक्कम देण्यात येईल.
या निर्णयामुळे लाखो कर्मचाऱ्यांना मोठा दिलासा मिळणार आहे. अनेकांना आपल्या जुन्या पीएफ खात्यात काही रक्कम शिल्लक असल्याचीही माहिती नसते. काही वेळा रक्कम कमी असल्यामुळे लोक दावा करण्याची तसदी घेत नाहीत. आता मात्र अशा छोट्या-छोट्या रकमा अडकून राहणार नाहीत आणि त्या थेट लाभार्थ्यांच्या खात्यात जमा होतील. यामुळे संपूर्ण प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि सुलभ होणार आहे.
यासोबतच ईपीएफओ दावा आणि सेटलमेंट प्रक्रिया पूर्णपणे डिजिटल करण्याच्या दिशेनेही पावले उचलत आहे. भविष्यात पीएफ संबंधित बहुतांश कामे ऑनलाइन आणि अधिक वेगाने पूर्ण होतील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. तज्ञांच्या मते, हा पायलट प्रकल्प यशस्वी ठरल्यास भविष्यात एक हजार रुपयांपेक्षा जास्त शिल्लक असलेल्या निष्क्रिय खात्यांबाबतही अशीच स्वयंचलित प्रक्रिया लागू केली जाऊ शकते.
मात्र खातेदारांनीही काही गोष्टींची काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. ज्यांचे एकापेक्षा जास्त ईपीएफ खाते आहेत किंवा ज्यांनी नोकरी बदलल्यानंतर खाते ट्रान्सफर केलेले नाही, त्यांनी आपला यूएएन सक्रिय आहे का ते तपासावे. केवायसी तपशील अद्ययावत ठेवावेत. आधार क्रमांक आणि बँक खाते क्रमांक योग्य प्रकारे लिंक केले आहेत का, हे खात्री करून घ्यावे. जर बँक किंवा आधार माहिती चुकीची असेल तर रक्कम जमा होण्यात अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
एकूणच, ईपीएफओचा हा निर्णय छोट्या रकमा प्रलंबित राहू नयेत आणि कर्मचारी वर्गाला त्यांचा हक्काचा पैसा सहज मिळावा, या उद्देशाने घेतलेले मोठे पाऊल मानले जात आहे. लाखो खात्यांमध्ये अडकलेली कोटींची रक्कम आता थेट खात्यात जमा होणार असल्याने हा उपक्रम पारदर्शकता आणि सुलभतेच्या दिशेने एक सकारात्मक बदल ठरणार आहे. जर तुमचेही जुने ईपीएफ खाते असेल, तर ते आधारशी लिंक आहे का याची खात्री करून घ्या, कारण आता तुमचे पैसे अर्ज न करता थेट तुमच्या खात्यात येऊ शकतात.
