---Advertisement---
गेल्या ३ महिन्यांपासून संपूर्ण जगाचा श्वास रोखून धरणाऱ्या अमेरिका आणि इराण युद्धाबाबत आतापर्यंतची सर्वात मोठी आणि आनंदाची बातमी समोर येत आहे. दोन्ही देशांमधील युद्ध थांबण्याची आणि शांतता करार अंतिम होण्याची चिन्हे असून, अनेक महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर दोन्ही बाजूंचे एकमत झाले आहे. अमेरिकेने इराणच्या ४ प्रमुख अटी मान्य केल्याचे समजते, ज्यामुळे लवकरच युद्धविरामाची घोषणा होऊ शकते.
अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जे.डी. व्हान्स यांनी गुरुवारी या प्रगतीला दुजोरा दिला. त्यांनी सांगितले की, “इराणसोबत सुरू असलेल्या वाटाघाटींमध्ये सकारात्मक चर्चा झाली असून खूप मोठी प्रगती झाली आहे.” हालांकि, राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अद्याप या कराराच्या अंतिम प्रस्तावाला अधिकृत मंजुरी दिलेली नाही, मात्र ट्रम्प लवकरच यावर स्वाक्षरी करू शकतात, असे संकेत व्हान्स यांनी दिले आहेत.
नव्या प्रस्तावानुसार, दोन्ही देशांनी युद्ध संपवण्यासाठी आणि आर्थिक कोंडी फोडण्यासाठी एकमेकांच्या अटी मान्य करण्याची तयारी दर्शवली आहे:
अण्वस्त्रांना नकार: आपल्याला अणुबॉम्ब बनवण्याची कोणतीही इच्छा नाही, असे वचन इराण देणार आहे.
युरेनियमवर चर्चा: अत्यधिक संवर्धित युरेनियम (HEU) सोडण्याबाबत इराण वाटाघाटी करण्यास तयार आहे.
नाकेबंदी उठवणार: होर्मुज खाडीतील बंदी हटवून तेथील बारूदी सुरंगे (Sea Mines) काढण्यास इराणने संमती दिली आहे.
अमेरिकेने मान्य केलेल्या ४ मुख्य अटी:
१. आर्थिक निर्बंध शिथिल करणार: अमेरिका इराणच्या तेलाच्या किमतींसह इतर सर्व आर्थिक निर्बंध शिथिल करेल.
२. गोठवलेला निधी मुक्त करणार: इराणचा आंतरराष्ट्रीय बँकांमध्ये गोठवलेला निधी सोडवण्यासाठी अमेरिका वाटाघाटी करेल.
३. तटबंदी मागे घेणार: इराणच्या सीमांजवळ उभारलेली अमेरिकेची लष्करी तटबंदी आणि नाकेबंदी उठवली जाईल.
४. लेबनॉन युद्धाबाबत मदत: लेबनॉनमधील सुरू असलेले युद्ध संपवण्यासाठी अमेरिका सहकार्य करेल.
२८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी अमेरिकेने इस्रायलच्या साथीने इराणवर मोठा हल्ला केला होता. हे युद्ध महिनाभरात संपेल असा अमेरिकेचा अंदाज होता, मात्र इराणने दिलेल्या जोरदार प्रत्युत्तरामुळे अमेरिकेचेही मोठे नुकसान झाले आणि हा डाव उलटा पडला. ३ महिने उलटूनही युद्ध न थांबल्याने जागतिक स्तरावरून मोठा दबाव निर्माण झाला होता.
या संपूर्ण शांतता प्रक्रियेतून अमेरिकेने आपल्या सर्वात जवळच्या ‘इस्रायल’ला दूर ठेवले आहे. तसेच सुरुवातीला पाकिस्तान या करारात मध्यस्थीचा प्रयत्न करत होता. मात्र, पाकिस्तान अमेरिकेच्या सांगण्यावरूनच खेळ करत असल्याचे लक्षात आल्यानंतर, अमेरिकेने पाकिस्तानलाही या मध्यस्थीमधून बाहेरचा रस्ता दाखवला आहे.
दोन्ही देशांमध्ये जवळपास सर्वच मुद्द्यांवर सहमती झाली असून, हा करार झाल्यास जागतिक बाजारपेठेला आणि पर्यायाने सर्व देशांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.
