---Advertisement---
सोन्याचा पाऊस पडतो, अशी कल्पना आपण अनेक कथा, चित्रपट आणि लोककथांमध्ये ऐकली असेल. मात्र महाराष्ट्रात एक असे गाव आहे, जिथे पावसाळा सुरू होताच जमिनीतून प्राचीन सोन्याची नाणी सापडण्याच्या घटना वारंवार घडतात. त्यामुळे हे गाव ‘गोल्डन व्हिलेज’ म्हणून ओळखले जाऊ लागले आहे.
कोल्हापूर जिल्ह्यातील करवीर तालुक्यात वसलेले कसबा बीड हे गाव आपल्या समृद्ध ऐतिहासिक वारशामुळे विशेष प्रसिद्ध आहे. सुमारे पाच ते सहा हजार लोकसंख्या असलेल्या या गावात प्राचीन मंदिरे, वीरगळ, शिलालेख आणि ऐतिहासिक अवशेष मोठ्या प्रमाणात आढळतात. मात्र या सर्वांपेक्षा अधिक चर्चेचा विषय ठरला आहे तो म्हणजे येथे सापडणारी सोन्याची प्राचीन नाणी.
कसबा बीडच्या स्थानिक नागरिकांच्या माहितीनुसार, पावसाळ्याच्या सुरुवातीला आणि विशेषतः मृग नक्षत्राच्या काळात शेतांमध्ये, मोकळ्या जागांमध्ये, रस्त्यांच्या कडेला तसेच घरांच्या परिसरात ही नाणी आढळून येतात. गावकरी या नाण्यांना ‘सोन्याचे बेडे’ म्हणून संबोधतात. इतिहास अभ्यासकांच्या मते, ही नाणी यादवकालीन असण्याची शक्यता आहे.
गावातील अनेक नागरिकांना वेगवेगळ्या काळात अशी नाणी सापडल्याच्या घटना समोर आल्या आहेत. काहींना शेती करताना, तर काहींना घराजवळील परिसरात ही मुद्रा मिळाल्याचे सांगितले जाते. अनेक कुटुंबांनी ही नाणी ऐतिहासिक वारसा आणि देवाचा आशीर्वाद मानून जतन करून ठेवली आहेत.
कसबा बीडमध्येच इतक्या मोठ्या प्रमाणात सोन्याची नाणी का सापडतात, याबाबत विविध तर्क मांडले जातात. गावाच्या उत्तर, दक्षिण आणि पश्चिम भागात अशा नाण्यांचा शोध लागल्याच्या घटना अधिक आहेत. गेल्या काही वर्षांत येथे अनेक सोन्याची नाणी, शेकडो वीरगळ आणि ऐतिहासिक शिलालेख आढळून आले आहेत.
इतिहास संशोधकांच्या मते, या परिसरात पूर्वी एखादे महत्त्वाचे व्यापारी केंद्र, राजकीय ठाणे किंवा प्राचीन वस्ती असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. गावातील घरांची रचना, जुन्या वास्तूंचे अवशेष आणि उपलब्ध ऐतिहासिक पुरावे यामुळे या भागाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
आजही कसबा बीड हे गाव इतिहासप्रेमी, संशोधक आणि पर्यटकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र बनले आहे. जमिनीतून सापडणाऱ्या प्राचीन सोन्याच्या मुद्रांमुळे या गावाची ओळख महाराष्ट्रातील एका अनोख्या आणि रहस्यमय ऐतिहासिक स्थळ म्हणून निर्माण झाली आहे.
