---Advertisement---
पश्चिम आशियात (मिडल ईस्ट) इराण आणि अमेरिका यांच्यातील लष्करी संघर्ष कमालीचा पेटला आहे. अमेरिकन हवाई दलाने दक्षिण इराणमधील अनेक लष्करी तळांवर आणि क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण स्थळांवर रात्रीच्या अंधारात भीषण हल्ले केले. या हल्ल्याला चोख प्रत्युत्तर देत इराणने अमेरिकेचे अतिशय महागडे आणि अत्याधुनिक ‘MQ-9 रीपर ड्रोन’ पाडल्याचा खळबळजनक दावा केला आहे. याशिवाय, इराणी हवाई हद्दीत घुसखोरी करणाऱ्या अमेरिकेच्या एका ‘F-35’ लढाऊ विमानावरही गोळीबार करण्यात आल्याचे इराणने म्हटले आहे.
’अल जझीरा’च्या वृत्तानुसार, इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने (IRGC) या कारवाईची पुष्टी केली आहे. इराणी लष्कराने अमेरिकेच्या एका RQ-4 ड्रोनलाही लक्ष्य केले आहे. अमेरिकेने शस्त्रसंधीचे उल्लंघन केल्यास गंभीर परिणाम सोसावे लागतील, असा थेट इशारा IRGC ने दिला आहे.
’अमेरिकेला या प्रदेशात आता सुरक्षित आश्रयस्थान नाही’ : मोज्तबा खामेनी
इराणचे सर्वोच्च नेते मोज्तबा खामेनी यांनी या संघर्षानंतर एक अत्यंत कडक निवेदन जारी केले आहे. ते म्हणाले,
”पश्चिम आशियाई देशांमधील शक्ती आता अमेरिकेच्या लष्करी तळांना अजिबात संरक्षण देणार नाहीत. अमेरिकेने हे लक्षात ठेवावे की, त्यांना या प्रदेशात आता कोणतेही सुरक्षित आश्रयस्थान मिळणार नाही.”
दरम्यान, अमेरिकन लष्कराने आपल्या हल्ल्याचे समर्थन केले आहे. समुद्रात भूसुरुंग (Naval Mines) पेरण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या इराणी बोटींवर आणि अमेरिकेला धोका निर्माण करणाऱ्या क्षेपणास्त्र तळांवरच आम्ही नेमका निशाणा साधला, असे अमेरिकेने स्पष्ट केले आहे.
गेल्या २४ तासांतील ५ मोठे अपडेट्स
१. इराणसोबत ओबामांसारखा करार नाही – ट्रम्प: अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले आहे की, ते इराणसोबत भूतकाळातील ‘ओबामा प्रशासना’सारखा कोणताही मवाळ करार करणार नाहीत. एकतर अमेरिका हिताचा मजबूत करार होईल, अन्यथा काहीच होणार नाही.
२. दोहा चर्चेत युरेनियम आणि ‘होर्मुझ’चा मुद्दा: कतारची राजधानी दोहा येथे इराणच्या उच्चस्तरीय शिष्टमंडळाची चर्चा सुरू आहे. यामध्ये ‘होर्मुझ सामुद्रधुनी’मधील वाहतूक आणि इराणचे ‘उच्च-समृद्ध युरेनियम’ हे सर्वात कळीचे मुद्दे आहेत. तसेच इराणचे गोठवलेले पैसे (Assets) मोकळे करण्यावरही चर्चा सुरू आहे.
३. युद्धविराम करारावर स्वाक्षऱ्या रखडल्या: रविवारीच अमेरिका आणि इराण दरम्यान युद्धविराम वाढवण्यासाठी आणि होर्मुझ सामुद्रधुनी खुली करण्यासाठी करार होईल, अशी शक्यता मीडिया रिपोर्टमध्ये वर्तवली जात होती. मात्र, अद्याप या करारावर दोन्ही देशांच्या स्वाक्षऱ्या होऊ शकलेल्या नाहीत.
४. सुप्रीम लीडरच्या मंजुरीशिवाय निर्णय नाही: इराणचे अध्यक्ष मसूद पजशकियान यांनी देशांतर्गत परिस्थिती स्पष्ट करताना सांगितले की, इराणमध्ये कोणताही मोठा किंवा धोरणात्मक निर्णय सर्वोच्च नेत्यांच्या (सुप्रिम लीडर) मंजुरीशिवाय घेतला जाऊ शकत नाही.
५. इराणचा हिजबुल्लाहला पुन्हा पाठिंबा: इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी लेबनॉन आणि हिजबुल्लाहच्या समर्थनार्थ नवा संदेश जारी केला आहे. इस्रायलविरुद्धच्या लढ्यात इराण लेबनॉनच्या सार्वभौमत्वाच्या आणि प्रादेशिक अखंडतेच्या पाठीशी खंबीरपणे उभा आहे, असे त्यांनी जाहीर केले.
का महत्त्वाचा आहे ‘होर्मुझ’चा वाद?
जागतिक तेलाची जीवनवाहिनी: होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे. जगातील एकूण तेल पुरवठ्यापैकी सुमारे २०% तेलाची वाहतूक याच अरुंद मार्गातून होते.
युद्धाचा धोका: जर इराणने हा मार्ग रोखला, तर संपूर्ण जगात इंधनाचे संकट निर्माण होऊन कच्च्या तेलाचे दर गगनाला भिडू शकतात. यामुळेच अमेरिका या मार्गावर आपले नियंत्रण ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहे.
