संजय गांधी ते अजित पवार; भारतीय नेत्यांचे ‘क्रॅश’ झालेलं राजकारण….!

राज्याचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे विमान अपघातात दुर्दैवी निधन झाले आहे. या अपघातामुळे भारताच्या राजकीय इतिहासातील विमान अपघातांच्या काळ्या आठवणी पुन्हा ताज्या झाल्या आहेत.

उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचे पुणे जिल्ह्यातील बारामतीमध्ये विमान अपघातात निधन झाले आहे. बारामतीमध्ये होणाऱ्या जिल्हा परिषदांच्या निवडणुकीसाठी अजित पवार प्रचारार्थ चार जाहीर सभांना संबोधित करणार होते. मात्र, बारामती विमानतळाजवळ आपत्कालीन लँडिंग करण्याचा प्रयत्न करत असताना विमानात तांत्रिक बिघाड झाला आणि लँडिंग दरम्यान विमान कोसळले आणि त्याला भीषण आग लागली. आणि यात अजित पवारांसह चार जणांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला. या घटनेने संपूर्ण राजकीय वर्तुळात मोठी शोककळा पसरली असून भारताच्या राजकीय इतिहासातील विमान अपघातांच्या काळ्या आठवणी पुन्हा ताज्या झाल्या आहेत.

1973 पासून ते आतापर्यंत एकूण आठ राजकारण्यांचा विमान अपघातात दुर्दैवी मृत्यू झाला आहे. यात,

१ . पंजाबचे माजी मुख्यमंत्री गुरनाम सिंग यांचाही 31 मे 1973 दिल्लीत विमान अपघातात मृत्यू झाला होता. त्यानंतर,

२. भारताच्या इतिहासातील सर्वात चर्चेत असलेल्या विमान अपघातांपैकी एक म्हणजे संजय गांधी यांचे विमान अपघातात झालेलं निधन. माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांचे चिरंजीव आणि आणीबाणीच्या काळातील एक शक्तिशाली नेते म्हणून संजय गांधी यांची ओळख होती. 23 जून 1980 रोजी दिल्लीत एका विमान अपघातात त्यांचा मृत्यू झाला. त्यावेळी त्यांचे वय अवघे 33 वर्षे होते. सफदरजंग विमानतळाजवळ एका दुचाकी विमानाचे प्रायोगिक उड्डाण करत असताना हा अपघात झाला होता. या घटनेने त्यावेळी देशाला मोठा धक्का दिला होता.

३. ग्वाल्हेर राजघराण्याचे वारसदार आणि काँग्रेसचे दिग्गज नेते माधवराव सिंधिया यांचा 30 सप्टेंबर 2001 रोजी विमान अपघातात मृत्यू झाला. एका राजकीय सभेसाठी जात असताना उत्तर प्रदेशातील मैनपुरी जिल्ह्यात त्यांचे चार्टर्ड विमान कोसळले. या अपघातात विमानातील सर्व प्रवाशांचा मृत्यू झाला होता.

४. लोकसभेचे माजी सभापती आणि तेलगू देसम पार्टीचे नेते जीएमसी बालयोगी यांचा 3 मार्च 2002 रोजी हेलिकॉप्टर अपघातात मृत्यू झाला. आंध्र प्रदेशातील पश्चिम गोदावरी जिल्ह्यात तांत्रिक बिघाडामुळे त्यांचे हेलिकॉप्टर कोसळले होते.

५. 31 मार्च 2005 रोजी प्रसिद्ध उद्योगपती आणि हरियाणाचे मंत्री ओ. पी. जिंदाल आणि माजी केंद्रीय मंत्री सुरेंद्र सिंह यांचे उत्तर प्रदेशातील सहारनपूर येथे हेलिकॉप्टर अपघातात निधन झाले.

६. आंध्र प्रदेशचे तत्कालीन मुख्यमंत्री वाय. एस. राजशेखर रेड्डी यांच्यासोबत अशीच एक दुर्दैवी घटना घडली. 2 सप्टेंबर 2009 रोजी नल्लामाला टेकड्यांच्या परिसरात त्यांचे हेलिकॉप्टर कोसळले. मोठ्या शोधमोहिमेनंतर दुसऱ्या दिवशी त्यांचे अवशेष सापडले होते.

७. अरुणाचल प्रदेशचे मुख्यमंत्री दोरजी खांडू यांचे हेलिकॉप्टर भारत-चीन सीमेजवळील दुर्गम भागात कोसळले. 30 एप्रिल 2011 रोजी झालेल्या या अपघातात त्यांचा मृत्यू झाला आणि पाच दिवसांच्या शोधमोहिमेनंतर त्यांचे विमान सापडले होते.

८. गुजरातचे माजी मुख्यमंत्री विजय रुपाणी यांचा 2025 मध्ये एअर इंडियाच्या बोईंग 787-8 ड्रीमलाइनर अपघातात मृत्यू झाला. अहमदाबादहून लंडनला जाणाऱ्या या विमानाने उड्डाण केल्यानंतर काही वेळातच ते एका मेडिकल कॉलेजच्या हॉस्टेलवर कोसळले. या भीषण दुर्घटनेत 241 लोकांचा जीव गेला होता.

1973 पासून आतापर्यंत विमान अपघातांमध्ये अनेक प्रमुख राजकारण्यांनी आपल्या जीवनाचा श्वास अंतिम शोधला आहे. आणि सद्यस्थितीत, महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांचा 28 जानेवारी 2026 रोजी बारामती येथे विमान अपघातात मृत्यू झाला, ज्यामुळे ते या शोकांतिका मालिकेमध्ये एक महत्त्वाचा व दुखद अंक बनले आहेत. ऐतिहासिक दृष्टीने पाहिलं तर, गुरनाम सिंग (1973), संजय गांधी (1980), माधवराव सिंधिया (2001), जी.एम.सी. बालयोगी (2002), मंत्री ओ. पी. जिंदाल आणि माजी केंद्रीय मंत्री सुरेंद्र सिंह (2005), वाय.एस. राजशेखर रेड्डी (2009), दोरजी खांडू (2011) आणि विजय रूपाणी (2025) यांसारख्या नेत्यांनी विमान/हेलिकॉप्टर अपघातात आपले जीवन गमावले आहे, ज्यामुळे भारतीय राजकारणाने अतुलनीय नुकसान पाहिले आहे. हे दुर्दैवी घटनाक्रम भारतीय सार्वजनिक जीवनातील भरून न निघणाऱ्या नुकसानाची जाणीव करून देतात आणि प्रत्येक नेत्याच्या योगदानाची आठवण ठेवण्याची जबाबदारी आपल्यावर ठेवतात.