---Advertisement---
निसर्गाचा लहरीपणा आणि आंतरराष्ट्रीय संकटाच्या दुहेरी कात्रीत अडकलेल्या जळगाव जिल्ह्यातील केळी उत्पादक शेतकऱ्यांवर अस्मानी संकट कोसळले आहे. जिल्ह्यात मान्सूनपूर्व वादळी पावसाने जोरदार हजेरी लावली असून, याचा सर्वाधिक फटका चोपडा आणि यावल तालुक्याला बसला आहे. या वादळाने केवळ काही तासांत सोन्यासारख्या केळीच्या बागा होत्याच्या नव्हत्या केल्या असून, सुमारे ७०० हेक्टरपेक्षा अधिक क्षेत्रावरील केळीची झाडे अक्षरशः जमीनदोस्त झाली आहेत.
आधीच आखाती देशांतील युद्धजन्य परिस्थिती आणि देशांतर्गत डिझेल टंचाईमुळे केळीची निर्यात ठप्प झाली होती. या दुहेरी आर्थिक फटक्यातून सावरण्यापूर्वीच निसर्गाने घात केल्यामुळे खान्देशातील मुख्य नगदी पीक असलेला केळी उत्पादक शेतकरी आता पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाला आहे.
चोपडा आणि यावल तालुक्याला सर्वाधिक फटका
जळगाव जिल्ह्यात रविवारी रात्रीच्या सुमारास अचानक हवामानात बदल होऊन वादळी वाऱ्यासह मान्सूनपूर्व पावसाने धुमाकूळ घातला. चोपडा आणि यावल तालुक्यातील अनेक गावांमध्ये वाऱ्याचा वेग इतका प्रचंड होता की, कापणीवर आलेल्या केळीच्या बागा उन्मळून पडल्या. प्राथमिक अंदाजानुसार, तब्बल ७०० हेक्टरवरील उभी पिके भुईसपाट झाली आहेत. यामुळे शेतकऱ्यांचे कोट्यवधी रुपयांचे नुकसान झाले असून, वर्षभराची मेहनत मातीमोल झाली आहे.
केळी उत्पादक शेतकरी आधीच जागतिक आणि देशांतर्गत संकटांचा सामना करत होते.
आंतरराष्ट्रीय संकट: आखाती (खाडी) देशांमध्ये सुरू असलेल्या युद्धजन्य परिस्थितीमुळे समुद्रातील वाहतूक व्यवस्था विस्कळीत झाली आहे. परिणामी, जळगावच्या केळीची आखाती देशांतील निर्यात पूर्णपणे रखडली आहे.
डिझेल टंचाई: देशांतर्गत बाजारात वाहतुकीसाठी डिझेलचा मोठा तुटवडा जाणवत असल्याने अंतर्गत वाहतुकीचा खर्च वाढला असून वेळेवर गाड्या उपलब्ध होत नाहीयेत. निर्यात थांबल्याने आणि स्थानिक बाजारात व्यापारी कमी भावाने मागणी करत असल्याने शेतकरी आधीच हतबल झाला होता.
गेल्या काही महिन्यांपासून खते, बिियाणे आणि मशागतीचा खर्च वाढल्याने शेतकऱ्यांनी बँका आणि खाजगी सावकारांकडून कर्ज काढून बागा जगवल्या होत्या. मात्र, निर्यात ठप्प असणे आणि त्यातच आता वादळाने बागा जमीनदोस्त करणे, यामुळे शेतकऱ्यांची आर्थिक कोंडी झाली आहे.
शेतकऱ्यांची आर्त हाक: “आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ बंद असल्याने आधीच केळीला भाव नव्हता. आता तर वादळाने संपूर्ण बागच उपटून फेकून दिली आहे. सरकारने कोणत्याही तांत्रिक अटी न घालता तात्काळ पंचनामे करून थेट हेक्टरी नुकसानभरपाई जाहीर करावी, अन्यथा जगणे कठीण होईल.”
प्रशासनाने आता या प्रकरणी तातडीने कृषी आणि महसूल विभागाला संयुक्त पंचनामे करण्याचे आदेश द्यावेत, अशी मागणी चोपडा व यावल तालुक्यातील बाधित शेतकऱ्यांकडून केली जात आहे.
